Беларуская літаратура (літаратурнае чытанне)

Спісы твораў для пазакласнага чытання

Спісы літаратурных твораў для пазакласнага чытання з’яўляюцца прыкладнымі і максімальна пашыранымі для таго, каб можна было выбраць творы па жаданні і магчымасцях вучняў, а таксама ўлічыць наяўнасць твораў у бібліятэках. Прачытванне ўсіх твораў, пададзеных у спісах, не прадугледжваецца!

Спіс твораў для пазакласнага чытання ў 4 класе

ўстаноў агульнай сярэдняй адукацыі

з беларускай і рускай мовамі навучання

 

Творы на тэму "Чалавек і прырода"

К. Буйло. «Мой Мурка», «У лесе».
А. Бутэвіч. «Як сасна з бярозай пасябравала».
С. Быкава. «Свавольніцы», «Заранка», «Гарэза-праменьчык».
Змітрок Бядуля. «Сняжыначкі-пушыначкі».
А. Васілевіч. «Геша».
Я. Галубовіч. «Забаўнае паляванне», «Сцяжынка», «Што аднаму цяжка, тое гуртам лёгка».
В. Гардзей. «Залаты лістапад».
Ц. Гартны. «Восень».
Н. Гілевіч. «Цуд тварыўся – праспаў…», «Здарэнне ў лесе».
П. Глебка. «На пачатку лета».
У. Дубоўка. «Восень», «Раскрытая кніга», «Хто дужэйшы?».
В. Жуковіч. «Скалечаны голуб», «У зялёным лузе».
Янка Журба. «Першыя сняжынкі».
В. Кажура. «Пакацілася сонейка».
Клаўдзія Каліна. «Красавік», «Стракатая сойка».
К. Камейша. «Зімовы верш».
А. Капусцін. «Казка старой сасны».
Г. Каржанеўская. «Мышка», «Дзе ты, Боця?».
Якуб Колас. «Каля рэчкі», «Летам».
М. Корзун. «Міколкаў барометр».
Янка Купала. «Вясна».
Э. Луканскі. «Верабейка».
М. Лынькоў. «Ластаўчына талака».
В. Мыслівец. «Жураўлі і жураўка».
Г. Пашкоў. «Палессе», «Раніца ў пушчы», «У жытнім полі».
З. Прыгодзіч. «Джэк і Рыжык».
П. Ткачоў. «Тася».
К. Хадасевіч-Лісавая. «У кожнага свае справы».

І. Шамякін. «Воўк».

Творы на тэму свайго роду і малой радзімы:

Эдзі Агняцвет. «Слова пра маці».
Л. Багдановіч. «Адзіная, як маці!».
В. Вітка. «Вавёрчына гора».
Янка Купала. «Над калыскай».
А. Ставер. «Унуку».

В. Шырко. «Дзед Манюкін не салжэ», «Дзед Манюкін і ўнукі».

Творы на тэму "Чалавек і Радзіма"

Эдзі Агняцвет. «Кліча вецер свежы».
А. Астрэйка. «Родная краіна».
А. Гурло. «Мой край».
В. Жуковіч. «Цудоўная краіна», «Беларус», «Няма даражэйшай зямлі», «Беларуская старонка» «Францішак Скарына».
А. Зэкаў. «Па-беларуску і па-руску», «Чатыры зярняткі».
У. Карызна. «Песня аб родным».
Я. Крупенька. «Два словы»
У. Мазго. «Мірскі замак».
М. Маляўка. «Полацк».
Г. Марчук. «Як Несцерка французаў перахітрыў».
М. Пазнякоў. «Адказ сыну», «Радзіма», «У бары», «Заўжды вярнуся».
А. Пісьмянкоў. «Мы – беларусы».
К. Цвірка. «Там яна».

В. Шпакевіч. «Мая зямля».

Творы на тэму "Чалавек, слова і кніга"

М. Арочка. «Цяжкае пытанне».

Л. Багдановіч. «Мы дзеці мовы беларускай».
П. Броўка. «Родныя словы»
Т. Бунта. «Добры дзень!».
В. Вітка. «Слова», «Шляхі-дарогі».
В. Жуковіч. «Кніга».
А. Зэкаў. «Дзве мовы».
А. Канапелька. «Роднае слова».
М. Пазнякоў. «Скарына».
П. Панчанка. «Хлебныя словы».
Г. Пашкоў. «Родная мова».
П. Прыходзька. «Твая мова».
Ю. Свірка. «Словы».

М. Чарняўскі. «Прыгода з Коскаю».

Творы на тэму "Чалавек і мастацтва":

Т. Бунта. «Урок музыкі».

Змітрок Бядуля. «Дудачка».

А. Дзеружынскі. «Наш беларускі ручнік».

У. Карызна. «Іграй, жалейка, не змаўкай…».

Максім Танк. «Казка пра музыку».

М. Чарняўскі. «Цымбалы».

Творы на тэму "Быць на зямлі чалавекам "

Эдзі Агняцвет. «Першае слова».
І. Аношкін. «Ленус-хранікалюс», «Дружная сямейка».
Р. Барадулін. «Грамат не хапіла».
Т. Бунта. «Дзіўная сінічка».
Я. Бяганская. «Атося».
Змітрок Бядуля. «Казка пра мядзведзя».
Э. Валасевіч. «Мітрафан і дэльтаплан», «Сама», «Арэхі і агрэхі», «Кот і вожык», «Арэх і жаба».
А. Васілевіч. «Маміна свята».
В. Вітка. «Самая дарагая рэч у нашым доме», «Добры знак»
Н. Галіноўская. «Фантазёр».
С. Гаўрусёў. «Пад апекаю бацькоў».
В. Жуковіч. «Трэба», «Свет – дзiвосны». 
Г. Марчук. «Прыгоды дзяўчынкі Агапкі і ката Фокуса».
А. Масла. «Цудадзейныя лекі».
У. Корбан. «Казёл і Муха».
А. Крэйдзіч. «Сінічкі міратворцы».
М. Пазнякоў. «Хітры Іванка», «Цукеркі».
У. Правасуд. «Вузел».
П. Рунец. «Аднойчы вечарам».
М. Скрыпка. «Індык», «Апанас», «Звяглівы Лыска».
Максім Танк. «Конь і леў», «Казка пра мядзведзя», «Сярод лясоў наднёманскіх».
М. Чарняўскі. «Чарадзейныя пруткі».
В. Шпакевіч. «Любіце родных».

Ф. Янкоўскі. «І за гарою пакланюся».

Творы на тэму "Чалавек і грамадства"

Л. Багдановіч. «Праспалі свята».
А. Бадак. «Воўк і навука».
А. Бутэвіч. «Бунт у каралеўстве Віндаўса Вялікага».
С. Давідовіч. «Кемлівы Заяц!».
А. Зэкаў. «Чатыры зярняткі».
К. Ладуцька. «З Брэсцкай Тамашоўкі».
П. Місько. «Добры чалавек»
Г. Скаржынская-Савіцкая. «Прывід», «Перахітрыў».
Максім Танк. «Падарожжа мураша Бадзіні».
К. Хадасевіч-Лісавая. «Велапрабег з прыгодамі», «Ліст да Дзеда Мароза», «Чароўная ракавіна», «Вухуцік».
М. Чарняўскі. «Урок ветлівасці».
І. Шуцько. «Труцень і пчолкі».

Легенды. «Золата ў прыполе», «Ліхая доля».

Творы на  тэму "Чалавек і экалогія"

Н. Галіноўская. «Хата для шпакоў».

М. Гамолка. «Васілёва бярозка».

Н. Гілевіч «Сіняя пушча».

Х. Гурыновіч. «Давайце пасадзім па дрэўцу», «Праталіны».

У. Правасуд. «Мядзведзевы забавы».

Я. Пушча. «Белавежа».

І. Шамякін. «Чорны прамень».

М. Янчанка. «Як я расой лячыўся».

Творы на  тэму "Лёс чалавека на вайне"

А. Астрэйка. «Плошча Перамогі».
А. Грачанікаў. «Каля помніка партызанскай славы “Прарыў”».
А. Куляшоў. «Над спаленай вёскай».
Я. Маўр. «Дом пры дарозе», «Завошта».
П. Панчанка. «Дзеці вайны».
І. Шамякін. «Алёша-разведчык».
Г. Шыловіч. «Была нядзеля…».

Апавяданні з кнігі «Ніколі не забудзем».

 

Спіс твораў для пазакласнага чытання ў 2 класе

ўстаноў агульнай сярэдняй адукацыі

з беларускай  мовай навучання

"Вераснёвы школьны ранак"

А. Дзеружынскі. «Хто вас у школу сабіраў?».

В. Жуковіч. «Жураўліны вырай».

К. Камейша. «Задача».

І. Муравейка. «Пра мышку і кніжку».

С. Панізнік. «Верасень».

М. Пазнякоў. «Сяргей».

А. Пісьмянкоў. «Саўка ды Грышка».

П. Прануза. «Піша літару Марына», «Бывай, лета!».

М. Чарняўскі. «Пайшлі ад нас канікулы».

Восеньскія гісторыі

Г. Аўласенка. «Клён».

Р. Бензярук. «Хто каго перакрычыць?».

Вера Вярба. «Восень».

Н. Галіноўская. «На прагулцы».

М. Даніленка. «Восень шыла сарафан», «Па лясах і палях».

Я. Жабко. «Залатая казка», «Восень вераснёвая».

Максім Лужанін. «Восень».

М. Чарняўскі. «Павучковыя арэлі».

У свеце ветлівасці і дабрыні

Л. Арабей. «Зернятка i вецер».

Г. Аўласенка. «Сказ пра тое, як Алесік заблукаў аднойчы ў лесе».

Р. Бензярук. «Дружбакі», «Заяц, Вожык і Ручай», «Чыя моркаўка?».

Р. Бохан. «Добрага ранку».

Я. Бяганская. «Сябры».

Н. Галіноўская. «Ветлівы свавольнік».

В. Гурыновіч. «Добрыя суседзі».

А. Жук. «Хто вінаваты?».

В. Жуковіч. «Дзе прывітанне?».

У. Карызна. «Радасць».

Л. Качанка. «Яблычак».

М. Лук. «Выпадак з марожаным».

І. Муравейка. «Ціма», «Куплёная груша».

А. Пальчэўскі. «Першая сяброўка».

Я. Пархута. «Птушыны інтэрнат».

П. Прануза. «Добры дзень».

Максім Танк. «Галінка і верабей».

М. Чарняўскі. «Каго баіцца зубр?».

А. Якімовіч. «Вось дык суседзі!».

Падарожжа ў свет казкі

«Дзедава рукавічка».

«Каза-манюка».

«Казка пра быка і яго сяброў».

«Камары і мядзведзь».

«Лісіца і гусак».

«Піліпка-сынок».

«Не сілай, а розумам».

«Хітры вол».

Зімовыя прыгоды

Т. Бушко. «Сняжынка».

Н. Галіноўская. «Лясныя жыхары», «Размова сняжынак».

Я. Галубовіч. «Галкі грэюцца».

К. Камейша. «Першы снег».

У. Мазго. «Новы год».

У. Мазго. «Птушыная сталоўка».

М. Маляўка. «Белы вярблюд».

А. Марціновіч. «Верабейка Чыка».

І. Муравейка. «Для чаго снягір каляровы?».

М. Пазнякоў. «На горку!», «Зімовыя птушкі».

П. Прыходзька. «Сінічка».

П. Ткачоў. «Мікіткаў падарунак».

В. Хомчанка. «Галка», «Снег».

Пяшчотны свет сям’і

А. Бадак. «Шалік».

Р. Бензярук. «Малінавы чай».

В. Вітка. «Дзень нараджэння».

Вера Вярба. «Матуліны рукі».

Н. Галіноўская. «Брат», «Камп’ютаршчык», «Песня для мамы».

А. Грачанікаў. «Цікаўны ўнук».

Я. Жабко. «Самы любы мой дзянёк».

В. Жуковіч. «Свая дапамога».

Клаўдзія Каліна. «Кампот».

Т. Кляшторная. «Дзіцячыя мары».

У. Ліпскі. «Цацкі».

А. Масла. «Зорная казка».

У. Мацвеенка. «Трускалкі».

Н. Мацяш. «Агеньчык».

І. Муравейка. «Бабуля захварэла», «Паўлінчын гарох».

М. Пісьмянкоў. «Бабчыны дранікі».

П. Прануза. «Маміны рукі», «Сам».

П. Сушко. «Зязюля».

В. Хомчанка. «Апельсін», «Мама».

А. Якімовіч. «Што любіць бабуля?».

Урокі працавітасці

Эдзі Агняцвет. «Хто пачынае новы дзень?».

Г. Аўласенка. «Сказ пра Мураша-лайдака».

Р. Бензярук. «Працавітыя, дружныя».

В. Вітка. «Сарочыны блінцы».

Н. Галіноўская. «На лузе».

М. Даніленка. «Заяц Доўгае Вуха».

А. Дзеружынскі. «Памочніца», «Той, хто працуе...».

В. Жуковіч. «Не ўмею, паспею...».

Г. Каржанеўская. «Памочніца».

У. Карызна. «Чыстая градка».

П. Прануза. «На градцы».

В. Хомчанка. «Гузік», «Самы лепшы малюнак».

Усмешка вясны

Г. Аўласенка. «Аб чым спяваюць птушкі?», «Ганарлівая кветачка».

Я. Галубовіч. «Вожык і Ручаёк», «Бярозавыя ледзянцы».

В. Гарбук. «Кветкі».

С. Валодзька. «Пчолы і кветкі».

Вера Вярба. «Пралеска».

А. Дзеружынскі. «Птушыныя напевы».

Клаўдзія Каліна. «Песня вясны».

Якуб Колас. «Раніца вясною».

Т. Кляшторная. «Шпак».

У. Мазго. «Дыктоўка».

М. Маляўка. «Каб вясна хутчэй настала».

І. Муравейка. «Няўжо вясна?».

П. Прануза. «Я вясну малюю».

П. Саковіч. «Коцікі».

Міхась Чарот. «Вясенняя раніца».

З любоўю да роднага краю

Р. Бохан. «Хлеб і сонца».

Н. Галіноўская. «Журка-журавель», «Зямля мая».

А. Дзеружынскі. «Беларуская бульба», «Прыляцеў я ў свой край».

В. Жуковіч. «Незаменнае».

М. Калачынскі. «Размова з жураўлём».

У. Ліпскі. «Салдацкае пiсьмо».

М. Пазнякоў. «Скарб».